PMS: hoort er niet gewoon bij

Ken je dat? Een week voor je ongesteld wordt, verandert er iets. Je bent sneller geirriteerd, je slaapt slechter, je hebt zin in alles wat zoet is en je huilt zowat om een reclame. En dan komt je menstruatie en is het ineens weg. Alsof er niks gebeurd is.

Voor heel veel vrouwen is dit zo normaal geworden dat ze denken: dit hoort er gewoon bij.

Maar volgens mij klopt dat niet helemaal.

Wat is PMS eigenlijk?

PMS staat voor premenstrueel syndroom. Het is een verzameling klachten die opkomt in de tweede helft van je cyclus, grofweg de week tot anderhalve week voor je menstruatie. En zodra je ongesteld wordt, zakt het weer weg.

De klachten zijn per vrouw anders. Prikkelbaarheid, sombere buien, gespannen borsten, een opgeblazen gevoel, hoofdpijn, vermoeidheid, meer trek, slechter slapen. De een heeft er nauwelijks last van, de ander loopt er een week lang echt op leeg.

En het is niet zeldzaam. Naar schatting herkent tot zo'n driekwart van de vrouwen wel iets van premenstruele klachten. Bij de meesten is het mild tot matig. Bij een kleinere groep, ongeveer 3 tot 8 procent, is het zo heftig dat het het dagelijks leven echt in de weg zit.

Waar komt het vandaan?

Lang werd gedacht dat PMS kwam door te veel of te weinig van een bepaald hormoon. Maar zo simpel ligt het niet. De meeste vrouwen met PMS hebben gewoon normale hormoonwaarden.

Wat er wel gebeurt: na je eisprong stijgt je progesteron, en daarna dalen je oestrogeen en progesteron weer richting je menstruatie. Die schommeling op zich is heel normaal. Alleen reageert jouw brein er gevoelig op.

Die dalende hormonen beinvloeden namelijk je serotonine. Dat is de stof in je hoofd die mee bepaalt hoe je je voelt, hoe je slaapt en hoeveel zin je in eten hebt. Zakt je serotonine mee met je hormonen, dan merk je dat aan je stemming, je slaap en je trek in zoet.

Snap je? Het is niet zozeer dat je hormonen op hol slaan. Het is meer dat jouw systeem sterker reageert op een heel normale beweging.

Je lichaam werkt dus niet tegen je. Het reageert alleen heftiger dan je zou willen.

Kun je PMS-vrij leven?

En dan de vraag die je waarschijnlijk het meest bezighoudt. Kun je er helemaal vanaf?

Ik zou je graag een keihard ja geven. Maar zo werkt het niet voor iedereen. Bij sommige vrouwen zit er meer onder, en dan is hulp van een arts echt op zijn plek.

Maar dit is wel belangrijk. Voor heel veel vrouwen valt er met voeding en leefstijl veel meer te winnen dan ze denken. Niet omdat het toverij is, maar omdat je die gevoelige tweede helft van je cyclus een stuk beter kunt ondersteunen. En dan wordt zo'n week ineens een stuk draaglijker.

Wat helpt er echt?

Ik zet de dingen op een rij waar ook echt onderzoek achter zit. Geen beloftes, wel richtingen die het proberen waard zijn.

Calcium

Hier is het meeste bewijs voor. In goed onderzoek verminderde extra calcium zowel de lichamelijke als de emotionele klachten. Je haalt het uit yoghurt en kwark, groene bladgroenten en kleine visjes met graat. Bij een supplement wordt vaak rond de 1200 mg per dag genoemd, maar overleg dat even met je huisarts of dietist.

Magnesium

Vooral samen met vitamine B6 lijkt magnesium te helpen bij de gespannen, prikkelbare en opgeblazen kant van PMS. Zit in pure chocolade, noten, zaden, peulvruchten en groene groenten.

Vitamine B6

Kan de emotionele klachten verzachten. Maar let op: te veel B6 voor langere tijd is juist niet goed voor je zenuwen. Dus ga hier niet in je eentje mee stapelen.

Complexe koolhydraten

Zoete aardappel, haver, volkoren, peulvruchten. Die houden je bloedsuiker stabieler en geven je serotonine een handje. Precies waarom je in die week zo'n trek in brood en pasta hebt, trouwens. Je lichaam vraagt daar niet voor niks om.

Beweging

Regelmatig bewegen, en dan vooral rustige cardio zoals wandelen of fietsen, verzacht bij veel vrouwen de klachten. Je hoeft jezelf niet af te beulen. Juist niet in die fase.

Slaap en stress

Slecht slapen en veel stress maken PMS bijna altijd erger. Logisch ook, want ze drukken allebei op datzelfde gevoelige systeem. Een rustiger week plannen rond je menstruatie is geen luxe, dat is slim.

Even minderen

Wat je in die week beter wat kunt laten: veel zout (opgeblazen gevoel), snelle suikers (je stemming schiet alle kanten op), alcohol en te veel cafeine (slechter slapen, gespannener). Het bewijs rond cafeine is niet keihard, maar veel vrouwen merken zelf dat koffie in die week net even te veel is.

Wanneer het meer is dan PMS

Heb je elke maand zulke heftige stemmingswisselingen dat je jezelf niet meer herkent, of word je er echt somber en angstig van? Dan kan het PMDD zijn. Dat is een zwaardere vorm en die verdient echt aandacht van een arts. Dat los je niet op met wat magnesium en een wandeling, en dat hoeft ook niet.

Dus nee, PMS hoort er niet gewoon bij in de zin van: erdoorheen bijten en klaar. Maar het is ook geen straf, en niks om je voor te schamen. Het is een signaal van een lichaam dat gevoelig reageert op zijn eigen ritme.

Begin deze maand eens klein. Let in de week voor je menstruatie op je eten, je slaap en je beweging, en kijk wat je opvalt. Vaak zie je dan al patronen die je nog nooit zo bewust had gezien.

Benieuwd of je het herkent.

Dit is algemene informatie, geen persoonlijk medisch advies. Jouw cyclus is uniek.